Oosterweelreferendum

From Democratie.Nu
Jump to navigationJump to search

Ervaringen, bedenkingen en relevante informatie

- de mogelijkheid om zelf een referendum in te richten met de praktische overwegingen daar rond (ontwerp Ekeren) en de problematiek van de identificatie. Er zijn in dat geval geen wettelijke beperkingen en voorschriften.

zie Zelf_een_referendum_inrichten

- de mogelijkheid om een verzoekschrift in te dienen voor bespreking op een gemeenteraad (zonder handtekeningwerving, zie gemeentedecreet art 201 hoofdstuk III)

Relevante wettekst: http://www.binnenland.vlaanderen.be/regelgeving/wetgeving/gemeentedecreet/T6-H4-gemeentedecreet.htm

- het mogelijk nadeel van verschillende handtekeningwervingen voor verschillende doelen (verwarring bij de burgers, ik heb al getekend met een hele uitleg...)

- de noodzaak van de oprichting van een vzw, zeker in het geval van belangrijke fondswerving

- de mogelijkheid van een provinciaal referendum (10% van de burgers moeten tekenen)

- de noodzaak om consequent van in het begin doel, middelen en motiveringen te definiëren (strategie, communicatie en campagnelijn) in de wetenschap dat een latere afwijking zeer moeilijk te verkopen is.

- bij de eerste peilingen moet men minstens 70% steun van de bevolking hebben. De tegenpartij moet dan nog opstarten en heeft het voordeel alle argumenten te kennen voor zij beginnen. Op die wijze is eindigen met meer dan 50% haalbaar.

- de mogelijkheid om volksraadplegingen te houden gelijktijdig met gewone verkiezingen is niet heel formeel uitgesloten maar vraagt toch politieke inmenging om te slagen.*1


Het wettelijk referendum op gemeentelijk niveau en de Ademlooze ervaring (Oosterweel):

- de vraag die voorgelegd wordt aan de burger moet binnen de bevoegdheid vallen van de gemeenteraad

- het is de bevoegdheid van de organiserende vereniging om de vraag te formuleren die aan de burgers ter ondertekening wordt voorgelegd, advies is hier zeker gewenst (Arthur De Decker, advocaat, politiekers,Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen ....).

- het voordeel van de hoge handtekeningdrempel is de verplichting om te werken aan een groot maatschappelijk draagvlak dat bij het referendum in de opkomst tot uiting komt. De volksraadpleging is slechts raadgevend. Hoe hoger de opkomst hoe moeilijker "de politiek" de uitslag kan negeren.

- de gemeente beslist over de vraag die aan de burger wordt voorgelegd bij het uiteindelijk referendum. De vraag van de organiserende vereniging waarop de handtekeningen geworven zijn kan dus gewijzigd worden (recent Zwijndrecht).

- de gemeente kan de locatie en inrichting van de kiesverrichting aanpassen zoals zij wensen (referendum Genk, wetgeving ondertussen gewijzigd). Er zijn daar wel wettelijke voorschriften voor maar nergens staat dat het dezelfde organisatie moet zijn dan bij andere verkiezingen. Dat heeft zeker invloed op de opkomst.*2


- de gemeente beslist hoe het formulier voor de handtekeningwerving er uit ziet (recto verso, enkel, landscape,....), liefst in overleg met de organiserende vereniging. Men dient in de overweging op te nemen dat men het formulier moet kunnen downloaden en afprinten, fotokopiëren, dat de vraag moet gelezen worden en men daar zijn handtekening moet onder plaatsen, de manipulaties tijdens het handtekeningwerven (maximaal 30 per uur / man, nog beter in groep met werkverdeling), het tellen van de handtekeningen, de kostprijs,... Uit een en ander vloeit al voort dat een goede samenwerking met de gemeentelijke overheid heel wat voordeel kan opleveren en een manifeste tegenwerking heel wat gevolgen kan hebben.

- een referendum met een positief voorstel is in het algemeen veel moeilijker dan een referendum voor de afwijzing van een voorstel. Het is te overwegen om met twee groepen te werken zoals bij de Lange Wapper, ook het tegenoffensief moet dan zijn krachten verdelen. Er kan een groep een positief voorstel lanceren (bv de havenbedrijven stellen voor om de Liefkenshoektunnel tolvrij te maken en een 2x2 verbinding te maken met de E17 met de ontertunneling van Haasdonk), terwijl Paul zijn ploeg met W-eb het alternatief dat nu ontwikkeld wordt door de Waaslandgemeenten afschiet (vergelijking Straten Generaal met Manu en Ademloos met Wim).

- alle handtekeningen worden minutieus gecontroleerd door de gemeente aan de hand van het bevolkingsregister, een reserve van 20% is dan ook een absolute must ( lange wapper referendum Antwerpen: 26% van de ingeleverde handtekeningen afgekeurd!!..)

- Publiciteit aan elke burger volgens de ervaring van Ademloos (in omslag, vouwwijze, gericht aan de persoon, handgeschreven, de essentie met fluor aanduiden, medewerking vragen,..). Indien er iets terug verwacht wordt, bv een handtekening onder de referendumvraag, moeten de buspunten een dicht netwerk vormen. Het is dus van belang om van in het begin zoveel mogelijk e-mailcontacten te verwerven en medewerking te vragen. Dat komt dan ook van pas bij acties zoals manifestaties, optredens ed.

- Publiciteitsborden langs de weg of medewerking van de burgers met raamaffiches. Overweging van de grootste politieke impact/kostprijs.

relevante info : 300 brieven bussen per uur. Woonblokken op 600 bussen per uur. Met een goede organisatie (buspunten) en verzorgde brief kunnen we tot 10% rendement handtekeningen/brieven komen. Dan komen we in de buurt van de handtekeningwerving op straat. 200 tot 500 brieven maximaal per postpunt (aflevering) afhankelijk van de bebouwing. De kostprijs/handtekening is wel hoger dan handtekeningwerving op straat. - het stappenplan voor volksraadpleging van Arthur De Decker - Tien ingrediënten voor een succesvolle bewonersgroep door Thomas Dierckens in De Morgen, 12-07-05 - De techniek van deelname aan referenda in de US. Zij werken daar oa met software, CVCRM genoemd, en is eigenlijk een gespecialiseerde databank waarin van elke persoon die gecontacteerd werd zoveel mogelijk gegevens worden bewaard die dan gegroepeerd en gesorteerd kunnen opgevraagd worden. Dat systeem belet ook dat als er actieve medewerkers uitvallen dat alle gegevens die zij persoonlijk verzameld hebben verloren zijn voor de organisatie.

Gegevens die verzameld worden dienen op voorhand gedefinieerd te worden. Men moet ook rekening houden met de mogelijkheden van de organisatie zelf, hoe meer gegevens er bijgehouden worden hoe meer werk. Proberen zoveel mogelijk langs de website te werken.

E-mail adres, wenst SMS te ontvangen, is reeds telefonisch gecontacteerd en wenst dat niet meer/nog wel, is bereid tot actieve medewerking, enz..

Eigenlijk zou dit systeem van in het begin opgestart moeten zijn zodat we niet nu achter e-mail adressen moeten gaan zoeken om de "Ik beloof te gaan stemmen" (I pledge to vote) actie te starten.

Er moet wel opgelet worden om niet teveel te vragen, hoe meer ge vraagt hoe sneller er afgehaakt wordt. Lidmaatschap vragen moet vermeden worden, men kan wel een oproep steunen, een petitielijst tekenen enz.. maar lidmaatschap is snel een brug te ver.

1.1. bv Wordt sympathisant en verzamel handtekeningen, verkoop t-shirts, deel posters en stickers uit. gratis inschrijven op de nieuwsbrief

1.2. Lid worden kan ook ...........

Er moet gemikt worden op de niet geïnteresseerde burger. De gemotiveerde voor en tegenstanders komen zo ook wel stemmen.

Ook het ontwerp van de website is belangrijk en kan merkbaar betere resultaten geven (nieuws rubriek, jeugdige look,..). Meer unieke bezoekers per dag, meer pagina's bekeken en het aantal bezoekers dat enkel de homepage bekijkt daalt (bounce) enz.. Statistieken opvolgen.

Het is natuurlijk wel zo dat in de US men gewend is dat referenda opgestart worden, hier niet natuurlijk.


1 dit probleem werd behandeld in de Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen van 7 november 2000 . Het toen uitgebrachte advies nr VAV/2000/1, dat toen handelde over het art 323 van de nieuwe gemeentewet doch quasi volledig hernomen werd door het art 214 van het gemeentedecreet, gaf het volgende antwoord op een daarover door mij gestelde vraag 4:

De commissie is van oordeel dat artikel 323 van de nieuwe gemeentewet ter zake duidelijk is en dat de organisatie van een gemeentelijke volksraadpleging tegelijkertijd met de gemeenteraadsverkiezingen niet mogelijk is. Het is overigens zo dat alles wat de kiezer kan beïnvloeden bij het uitbrengen van zijn stem, verboden is. De organisatie van een gemeentelijke volksraadpleging over een specifiek item van gemeentelijk belang op dezelfde dag dat gemeenteraadsverkiezingen worden georganiseerd, kan mogelijkerwijze als een poging tot beïnvloeding van de gemeenteraadskiezers worden beschouwd. Met het instellen van een sperperiode voorafgaandelijk aan de dag van de gemeenteraadsverkiezingen heeft de wetgever overduidelijk de bedoeling gehad om de raadpleging op de dag zelf van die verkiezingen volledig uit te sluiten.

Het houden van een volksraadpleging op de dag van de parlementsverkiezingen – Nieuwe Gemeentewet titel XV Mag een gemeentebestuur een gemeentelijke volksraadpleging organiseren op dezelfde dag als de parlementsverkiezingen? Artikel 323, derde alinea van de Nieuwe Gemeentewet bepaalt dat geen raadpleging georganiseerd kan worden in een periode van veertig dagen vóór de rechtstreekse verkiezing van de leden van de Kamer van volksvertegenwoordigers, de Senaat, de Raden en het Europees Parlement. Strikt genomen valt het organiseren van een gemeentelijke volksraadpleging op de dag zelf van de parlementsverkiezingen dus niet onder de bepalingen van voornoemd artikel. Nochtans dient het gemeentebestuur met het oog op de volksraadpleging een aantal voorbereidende handelingen te stellen. Zo moet het college van burgemeester en schepen, in toepassing van artikel 322, §4 van de Nieuwe Gemeentewet, op de dertigste dag voor de raadpleging een lijst opstellen van de deelnemers aan de volksraadpleging. Aangezien deze handeling in de sperperiode van veertig dagen valt dient de vraag negatief beantwoord te worden. Standpunt van de permanente werkgroep juridische aangelegenheden

Datum 24/4/2003 2 Het uitvoeringsbesluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 houdende vaststelling van de nadere procedureregels voor de organisatie van een gemeentelijke volksraadpleging is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 19.06.2009 blz 42906-42908.

Daarin staat duidelijk hoeveel stembureaus (= stemafdelingen) er minstens zullen moeten worden ingericht. Zie art 1. Deze stemafdelingen mogen in theorie in hetzelfde gebouw worden ondergebracht doch dit is dan wel afwijkend van de geëiste analogie bij Antwerpse gemeenteraadsverkiezingen.



Paul Nollen

10 jan 2010