Gemeentelijke Volksraadpleging

From Democratie.Nu
Jump to navigationJump to search

Deze pagina is in opbouw. Eerstdaags (22 feb 2018) wordt een nieuw decreet goedgekeurd zodat alle acties daaraan zullen aangepast moeten worden. Als leidraad kunnen natuurlijk, onder voorbehoud, de oude teksten uit de TOOLBOX gebruikt worden.

Interessante links: http://www.vvsg.be/ Vereniging voor Vlaamse steden en Gemeenten

Het advies Raad Van State van 9 oktober 2017 over het voorontwerp Decreet Lokaal Bestuur Zeer interessant zijn voor ons de p.23-27 over het optreden in rechte namens de gemeente en p.47-50 over de gemeentelijke volksraadpleging.

Het (huidige) artikel 214 §2 van het gemeentedecreet zegt: " Een raadpleging mag niet worden georganiseerd in een periode van twaalf maanden voor de gewone vergadering van de kiezers voor de vernieuwing van de gemeenteraden."

Voorbeeld:

Gezien het art 214 van het gemeentedecreet kan een gemeentelijke volksraadpleging niet georganiseerd worden in een periode van twaalf maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen die plaats vinden op 14 oktober 2018.

Dus de laatste volksraadpleging in deze legislatuur moet plaatsvinden op een zondag vóór 14 oktober 2017.

Gezien art. 210 en 217 moet de lijst van de deelnemers en de brochure ter voorlichting kiezers klaar zijn en/of verdeeld worden vóór 14 september2017. Om dit klaar te krijgen en te drukken is er ca 1 maand werk. Dus moet vóór 14 augustus 2017 de gemeenteraad beslissen over de datum van de volksraadpleging en de vraag die zal worden voorgelegd.

Daar er tijdens de vakantiemaanden juli en augustus geen vergaderingen zijn van de gemeenteraad moet er dus ten laatste in de gemeenteraad van juni 2017 daarover beslist worden.

vraag: Is er ergens vastgelegd hoeveel maand er moet zitten tussen de beslissing tot het organiseren van een volksraadpleging en het effectief organiseren ervan?


Het aantal handtekeningen dat dient ingediend te worden is reeds dikwijls het voorwerp geweest van discussie

  • omzendbrief BB 2009/2 van 5 juni 2009 in bijlage betreffende “Toelichting bij de wijzigingen aan het Gemeentedecreet ingevolge het decreet van 23 januari 2009 tot wijziging van het Gemeentedecreet en ingevolge het decreet van 30 april 2009 houdende diverse wijzigingen van de wet van 19 oktober 1921 tot regeling van de provincieraadsverkiezingen, de Gemeentekieswet gecoördineerd op 4 augustus 1932, het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 en het Provinciedecreet van 9 december 2005 wat de regeling van de procedure inzake verkiezingsbezwaren betreft.”
  • vergadering van 7 november 2016 bracht de Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen, advies VAV/2016/4 uit

"Het aantal inwoners wordt bepaald volgens art 5, §3 , derde lid Gemeentedecreet”.

Meer concreet: Het bevolkingsaantal op 1 januari is relevant, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad, vanaf 1 januari volgend op de bekendmaking ervan.


Wettelijke bevolking per gemeente op 1 januari 2015 - B.S. 1 oktober 2015 p.61981-61997,

Wettelijke bevolking per gemeente op 1 januari 2016 - B.S. 26 juli 2016 p.45871-45886.


Welk advies men ook volgt wij raden aan om ten minste 20% handtekeningen meer op te halen dan het vooropgestelde minimum. Deze 20% wordt genomen boven het aantal dat men zelf, na nazicht (onleesbaar, dubbel, ongeldig) overhoudt. Het is niet zeldzaam dat bij de officiële telling rond de 20% handtekeningen wordt afgekeurd. Het is dus van belang om vanaf het begin van de handtekeningwerving daarover te communiceren met de handtekeningwervers. Een hertelling is mogelijk indien er teveel handtekeningen werden geweigerd, maar dat hangt eerder af van de goodwill van het gemeentebestuur (hertellen met grotere inspanning om de geldigheid na te gaan).

Antwerpen Lange Wapper referendum: 26% van de ingeleverde handtekeningen afgekeurd!!. Dit hoge aantal afwijzingen is natuurlijk ook afhankelijk van de gevolgde werkwijze. In eerste instantie verifieerd men enkel de duidelijke en op het eerste zicht geldige handtekeningen. Men telt op die wijze tot eventueel het minimum wettelijk aantal bereikt is. Men zal in het geval van Antwerpen dus nooit weten hoeveel geldige handtekeningen er zijn afgeleverd, en hoeveel er uiteindelijk zijn afgekeurd, vermits het benodigde aantal bereikt was voor alle ingeleverde handtekeningen geteld waren.


Kostprijs Volksraadplegingen.

https://codex.vlaanderen.be/Portals/Codex/documenten/1013949.html#H1029340 en meer bepaald titel VI hfdst 4, art 203-220. Het uitvoeringsbesluit is het Besluit van de Vlaamse regering van 5/6/2009 houdende vaststelling van de nadere procedureregels voor de organisatie van de gemeentelijke volksraadpleging en de juiste streefcijfers te hanteren.

Inzake de kostprijs van een gemeentelijke volksraadpleging in Gent. Dit wordt momenteel geraamd op 1 miljoen eur. Dit stemt overeen met de kostprijs van de verkiezingen in 2012. Zie bijlage.

Dit moet echter met korrel zout genomen worden: daar zitten veel loonkosten in van ambtenaren ingerekend die ook zonder verkiezingen moeten worden betaald. Zie bijlage.

Een vergelijking tussen stemmen met potlood en papier of digitaal is zeer moeilijk. Zie: file:///C:/Users/Arthur/AppData/Local/Temp/2016-09-27-vote-electronique-estimation-couts-maj-sept-2016-nl.pdf

Probleem is dus de kostprijs van de computers: kunnen die ook voor iets anders gebruikt worden. Worden die gehuurd of gekocht? Op hoeveel jaar zijn die afgeschreven?

In Gent is echter nog nooit digitaal gestemd! Noch bij verkiezingen noch bij volksraadpleging

De Antwerpse volksraadpleging over Oosterweel van 18 oktober 2009 heeft naar verluidt 800.000 euro gekost. Dat kwam uit op 2 à 2,5 euro per Antwerpenaar.

De Gentse volksraadpleging van 14/12/1997 over de ondergrondse Belfortparking kostte naar verluidt 500.000 euro of 3 euro per Gentenaar.

Besluit: Dat is natuurlijk veel geld, maar dat is de kostprijs van de democratie.


Wie mag deelnemen:

Volgens artikel 209 gemeentedecreet: iedereen die


1. in het bevolkingsregister van de gemeente is ingeschreven,

2. de volle leeftijd van 16 jaar heeft bereikt en

3. niet het voorwerp uitmaakt van een veroordeling of beslissing die voor een gemeenteraadskiezer de uitsluiting of schorsing van het kiesrecht meebrengt


kan en mag het verzoek om een gemeentelijke volksraadpleging tekenen en er aan deelnemen.


Dit betreft dus zowel Belgen als vreemdelingen van om het even welke nationaliteit die in het bevolkingsregister of het vreemdelingenregister zijn ingeschreven, met uitzondering van de vreemdelingen die zijn ingeschreven in het wachtregister.


Het hoeven dus geen Europeanen te zijn.


Handtekeningformulier:

De reglementering is duidelijk: Volgens het art 207 van het gemeentedecreet is het verzoek alleen ontvankelijk als het wordt ingediend door middel van een formulier afgegeven door de gemeente.

Dit formulier van de gemeente houdende het verzoek tot het houden van een volksraadpleging moet worden opgesteld overeenkomstig het model opgenomen in bijlage 1 a en b gevoegd bij het besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2012 tot vaststelling van het model van het formulier houdende het verzoek tot organisatie van een volksraadpleging. In dat model is inderdaad een kolom "Voornamen" voorzien alsook een kolom "postnummer en gemeente". De rechtspraak is op dat vlak zeer streng: enkel de formulieren afgegeven door de gemeente mogen worden gebruikt. Geen andere op straffe van ...herbeginnen, ook al zijn de verstrekte gegevens van de ondertekenaars toereikend om de toetsing van hun identiteit cfr art 208 3° gemeentedecreet mogelijk te maken.

Het voorgeschreven model is gepubliceerd in BS van 5/2/2013.



  • Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen